W obliczu dynamicznych zmian gospodarczych i wzrostu stóp procentowych, wielu kredytobiorców w Polsce zmaga się z problemem rosnących rat kredytowych i utratą płynności finansowej. Odpowiedzią ustawodawcy na tę sytuację jest Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK), którego głównym celem jest zapewnienie tymczasowego wsparcia osobom fizycznym posiadającym kredyt mieszkaniowy, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej lub ekonomicznej.
Fundusz ten stanowi jedno z kluczowych narzędzi zapobiegania licytacjom nieruchomości, a także alternatywę dla bardziej radykalnych kroków, takich jak upadłość konsumencka czy sprzedaż mieszkania. W niniejszym artykule omówiono szczegółowo zasady działania Funduszu, warunki przyznania wsparcia, procedurę wnioskowania oraz konsekwencje dla dłużnika. Tekst uwzględnia również delikatnie wplecione frazy SEO: jak pozbyć się komornika, umorzenie długów, konsolidacja zadłużeń, oddłużanie, przedawnienie długów, oddłużanie nieruchomości – tak, by odpowiedzieć na najczęstsze pytania i potrzeby osób szukających skutecznych form wsparcia.
Podstawy prawne działania Funduszu
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców został utworzony na mocy ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy (Dz.U. z 2022 r. poz. 2260, dalej: „ustawa o FWK”). Funduszem zarządza Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
Zgodnie z art. 2 ustawy, celem Funduszu jest pomoc osobom fizycznym, które:
-
zaciągnęły kredyt mieszkaniowy na własne potrzeby mieszkaniowe,
-
znajdują się w trudnej sytuacji finansowej,
-
spełniają szczegółowe kryteria ustawowe.
Warunki uzyskania wsparcia z FWK
Kryteria dochodowe i życiowe
Zgodnie z art. 3 ustawy o FWK, o wsparcie mogą ubiegać się osoby spełniające jeden z następujących warunków:
-
co najmniej jeden z kredytobiorców posiada status osoby bezrobotnej, zarejestrowanej w urzędzie pracy,
-
miesięczny dochód na członka gospodarstwa domowego, po odliczeniu kosztów obsługi kredytu mieszkaniowego, nie przekracza kwoty 1552 zł w gospodarstwie jednoosobowym lub 1200 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym,
-
ponoszą zwiększone koszty z tytułu obsługi kredytu mieszkaniowego (np. w wyniku podwyżek rat),
-
utraciły zdolność do obsługi zobowiązań na skutek zdarzeń losowych (choroba, rozwód, śmierć członka rodziny).
Warunkiem podstawowym jest przeznaczenie kredytu na zakup lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, w którym wnioskodawca faktycznie zamieszkuje.
Dodatkowe ograniczenia
Nie każdy dłużnik spełniający kryteria dochodowe uzyska wsparcie. Przepisy wykluczają osoby:
-
które posiadają inne nieruchomości (art. 3 ust. 4 ustawy),
-
które dokonały sprzedaży nieruchomości w ciągu ostatnich 6 miesięcy,
-
które zalegają z podatkami i składkami na ubezpieczenia społeczne (chyba że zawarły porozumienie z ZUS/US),
-
które złożyły wniosek o upadłość konsumencką i są w trakcie postępowania (choć nie jest to bezwzględna przeszkoda, o ile postępowanie zostało zakończone).
Zakres i forma wsparcia
Wsparcie lub pożyczka
Ustawa przewiduje dwa rodzaje pomocy:
-
Wsparcie – wypłacane przez maksymalnie 36 miesięcy w wysokości do 2000 zł miesięcznie (w przypadku nowelizacji w 2022 r. zwiększono ten limit do 2000 zł, wcześniej było 1500 zł).
-
Pożyczka na spłatę zadłużenia z tytułu wypowiedzianej umowy kredytowej – udzielana do wysokości 72 000 zł, z 24-miesięcznym okresem karencji w spłacie.
Spłata wsparcia następuje po upływie dwóch lat od ostatniej transzy, w 120 nieoprocentowanych ratach, które mogą zostać umorzone w 44 częściach – pod warunkiem regularnej spłaty przez co najmniej 100 rat (art. 8 ust. 6 ustawy).
Procedura wnioskowania
Gdzie i jak złożyć wniosek?
Wniosek o przyznanie wsparcia składa się do banku, który udzielił kredytu mieszkaniowego. Do wniosku należy dołączyć m.in.:
-
zaświadczenia o dochodach,
-
decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej (jeśli dotyczy),
-
oświadczenia o stanie majątkowym i liczbie osób w gospodarstwie domowym,
-
zgodę na przetwarzanie danych osobowych.
Bank ma obowiązek przekazać kompletny wniosek do BGK w terminie 14 dni, a sam BGK powinien rozpatrzyć go w ciągu kolejnych 30 dni.
Odmowa i odwołanie
W razie odmowy przyznania wsparcia, kredytobiorca może wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. BGK w praktyce analizuje indywidualnie sytuacje, szczególnie jeśli wniosek dotyczy osób będących na skraju ogłoszenia upadłości konsumenckiej lub znajdujących się w stanie zagrożenia licytacją nieruchomości.
Przykład zastosowania FWK w praktyce
Pani Katarzyna, samotna matka z Gdańska, zaciągnęła kredyt hipoteczny na 280 000 zł w 2019 r. W wyniku pandemii utraciła pracę, a jednocześnie wzrosła rata kredytu z 1450 zł do 2130 zł. Nie mogąc skorzystać z restrukturyzacji, rozważała upadłość konsumencką. Po analizie możliwości postanowiła złożyć wniosek o wsparcie z FWK. Otrzymała comiesięczne wsparcie w wysokości 2000 zł przez 18 miesięcy. Dzięki temu uniknęła licytacji mieszkania, a po 24 miesiącach rozpoczęła spłatę w nieoprocentowanych ratach. Ostatecznie 44 raty zostały umorzone.
Znaczenie Funduszu w systemie oddłużania konsumentów
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców stanowi ważne ogniwo systemu prewencji zadłużenia, pozwalając uniknąć drastycznych środków prawnych takich jak egzekucja komornicza, sprzedaż mieszkania przez komornika czy wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Choć FWK nie zapewnia całkowitego umorzenia długów, to stanowi realną formę oddłużania nieruchomości, przywracając kredytobiorcy zdolność do obsługi zobowiązań.
Podsumowanie i rekomendacje
-
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców to instrument wsparcia przeznaczony wyłącznie dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i ekonomicznej.
-
Uzyskanie wsparcia może zapobiec licytacji nieruchomości oraz umożliwić utrzymanie mieszkania.
-
Złożenie wniosku jest procedurą przejrzystą, ale wymaga spełnienia szeregu warunków formalnych.
-
W sytuacji zagrożenia egzekucją komorniczą, warto rozważyć Fundusz jako element konsolidacji zadłużeń lub alternatywę dla upadłości konsumenckiej.
-
Osoby znajdujące się w spirali zadłużenia powinny aktywnie analizować możliwości wykorzystania FWK w procesie oddłużania i ochrony majątku.
Podstawa prawna
-
Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2260).
-
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 1261).
-
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
-
Strona Banku Gospodarstwa Krajowego – https://www.bgk.pl